Με μία ματιά:
Δοσολογικό σχήμα:
- Σκύλοι:
o 5 mg/kg q12h PO ή 2,5-10 mg/kg q24h PO,IV. Σε υποτροπές αυξήστε τη δόση μέχρι και 10 mg/kgq12 PO
o Malassezia: 5 mg/kg q12h PO
- Γάτες:
o Ocular/CNS cryptococcosis: 50 mg/γάτα q24h PO, IV. Σε υποτροπές αυξήστε μέχρι και 50 mg/γάτα q12hPO
o Nasal cryptococcosis: 5 mg/kg q24h PO
o Dermatophytosis: 5 mg/kg q24h PO. Χορηγήστε για 3 περιόδους των 7 ημερών με 7 ημέρες διακοπή μετά από κάθε περίοδο.
Μειώστε τη δόση σε ζώα με νεφρική ανεπάρκεια.
Δράση: Αναστέλλει τη σύνθεση εργοστερόλης στην κυτταρική μεμβράνη των μυκήτων.
Χρήση: Η φλουκοναζόλη μπορεί να χρησιμοποιηθεί όπως και η ιτρακοναζόλη αν και φαίνεται πως είναι λιγότερο δραστική σε πολλές συστηματικές μυκητιάσεις. Φαίνεται να είναι το φάρμακο πρώτης επιλογής για τη θεραπεία της Κρυπτοκόκκωσης στη γάτα. Είναι δραστική έναντι των Blastomyces, Candida, Cryptococcus, Coccidioides, Histoplasma, Microsporumcanis και έχει ποικίλη δραστικότητα έναντι των Aspergillus και Penicillium. Επιτυγχάνει θεραπευτικές συγκεντρώσεις στο ΚΝΣ και στο αναπνευστικό σύστημα. Απεκκρίνεται από το νεφρό επιτυγχάνοντας υψηλές συγκεντρώσεις στο ούρο. Μειώστε τη δόση σε ζώα με νεφρική ανεπάρκεια.
Αντενδείξεις: Μη χορηγείτε σε γάτες με μειωμένη ηπατική λειτουργία. Μη χορηγείτε σε έγκυες γάτες και σε γάτες που θηλάζουν.
Ανεπιθύμητες ενέργειες: Ναυτία και διάρροια (για λεπτομέρειες δες Φαρμακολογία – Ανεπιθύμητες ενέργειες)
Φαρμακολογία:
Οι αζόλες είναι τα αντιμυκητιακά πρώτης επιλογής για τις πιο σοβαρές συστηματικές μυκητιάσεις. Κατηγοριοποιούνται σε ιμιδαζόλες (miconazole, econazole, clotrimazole, ketoconazole) και σε τριαζόλες (fluconazole, itraconazole, voriconazole) ανάλογα με το αν διαθέτουν δύο ή τρία άτομα αζώτου στον αρωματικό δακτύλιο.
Σταθερές συγκεντρώσεις στο πλάσμα επιτυγχάνονται 6-20 ημέρες μετά την έναρξη της θεραπείας με ιτρακοναζόλη και φλουκοναζόλη. Αυτό εξηγεί γιατί τα κλινικά συμπτώματα αργούν πολλές φορές να ελεγχθούν στις συστηματικές μυκητιάσεις. Μία δόση εφόδου 2 φορές μεγαλύτερη της κανονικής δόσης μπορεί να δοθεί για 3 ημέρες ώστε να μειωθεί ο χρόνος που χρειάζεται ώστε να επιτευχθούν σταθερές συγκεντρώσεις στο πλάσμα.
Η κετοκοναζόλη και η ιτρακοναζόλη είναι ισχυρά συνδεδεμένες με πρωτεΐνες αλλά επειδή είναι λιπόφιλες κατανέμονται στους περισσότερους ιστούς. Η ιτρακοναζόλη συγκεντρώνεται στο σμήγμα του δέρματος φτάνοντας συγκεντρώσεις 5-10 φορές μεγαλύτερες από αυτές του πλάσματος και είναι ανιχνεύσιμη στο δέρμα μέχρι και 14 ημέρες μετά τη λήξη της αγωγής. Ανιχνεύσιμες ποσότητες μπορούν να βρεθούν στις τρίχες και στην κεράτινη στοιβάδα μέχρι και 4 εβδομάδες από τη λήξη της αγωγής. Αυτή η ιδιότητα κάνει την ιτρακοναζόλη ιδανική για την αντιμετώπιση δερματοφυτίασης ή άλλων μυκητιακών λοιμώξεων του δέρματος. Η φλουκοναζόλη έχει μικρή συνδεσιμότητα με τις πρωτεΐνες και διαχέεται καλά στο ούρο, στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, στο μάτι και στον εγκέφαλο. Η κετοκοναζόλη και η ιτρακοναζόλη μεταβολίζονται στο ήπαρ και απεκκρίνονται με τη χολή και σε μικρότερο βαθμό με το ούρο. Αντιθέτως η φλουκοναζόλη απεκκρίνεται αυτούσια με το ούρο σε ποσοστό 80%. Για αυτό η δόση της πρέπει να μειώνεται σε ζώα με μειωμένο ρυθμό σπειραματικής διήθησης.
Ανεπιθύμητες ενέργειες:
- Οι περισσότερες παρενέργειες συναντώνται με την κετοκοναζόλη και οι λιγότερες με την ιτρακοναζόλη.
- Οι περισσότερες παρενέργειες σχετίζονται με το γαστρεντερικό σύστημα και αντιμετωπίζονται με τη μείωση της δόσης ή με τη διαίρεση της δόσης για χορήγηση δύο φορές την ημέρα.
- Ηπατοτοξικότητα εμφανίζεται συχνότερα με την κετοκοναζόλη και σπανιότερα με τις τριαζόλες.
- Στα ζώα στα οποία χορηγούνται αζόλες πρέπει να γίνονται τακτικοί έλεγχοι των ηπατικών ενζύμων.
- Ασυμπτωματικές αυξήσεις των ηπατικών ενζύμων παρατηρούνται στα μισά περίπου ζώα στα οποία χορηγούνται αζόλες. Δε χρειάζεται να γίνουν αλλαγές στο θεραπευτικό σχήμα όσο τα ζώα παραμένουν ασυμπτωματικά. Μερικές ενδείξεις ηπατοτοξικότητας είναι η ανορεξία, ο έμετος, η κατάπτωση και ο κοιλιακός πόνος.
- Δερματικές αλλοιώσεις έχουν παρατηρηθεί κυρίως με την ιτρακοναζόλη. Οι πιο σημαντικές είναι το πολύμορφο ερύθημα και η επιδερμική νεκρόλυση.
- Θρομβοκυτταροπενία έχει παρατηρηθεί με την κετοκοναζόλη και τη φλουκοναζόλη.
- Η κετοκοναζόλη αναστέλλει τη λειτουργία των επινεφριδίων και την παραγωγή ανδρογόνων από τους όρχεις.
- Η αζόλες είναι τερατογόνες και η χρήση τους θα πρέπει να αποφεύγεται σε έγκυα ζώα.
- Στον άνθρωπο ο συνδυασμός αζόλης και μιδαζολάμης έχει συσχετισθεί με θανάτους.